B. Virupakshappa: Donated Home, Land for a School

Sidlaghatta : ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟದ ಪ್ರಥಮ ಪುರಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಬಿ. ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯನ್ನೇ ಶಾಲೆಯನ್ನಾಗಿಸಿ, ನಂತರ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಹಣ ದಾನ ಮಾಡಿ ಊರಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಹಿರಿಯ ಜೀವ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ

ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು: ಬಿ. ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪ
ಸ್ಥಾನ: ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟದ ಪ್ರಥಮ ಪುರಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ: ಸ್ವಂತ ಮನೆಯನ್ನೇ ಶಾಲೆಯಾಗಿಸಿ, 13 ಎಕರೆ 1 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನು ಹಾಗೂ ₹30 ಸಾವಿರ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿ ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟದ ಮೊದಲ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ (ಈಗಿನ ಸರ್ಕಾರೀ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದವರು
ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟನೆ: 1936ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಹರಿಜನ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ₹100 ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು

ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟದ ಪ್ರಥಮ ಪುರಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂಮಾಲೆ ಧರಿಸಿರುವವರು ಬಿ.ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪ)

ರೈಲು ದುರಂತ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಸಂಕಲ್ಪ

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ಮುಂದಿನ ಓದಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರಕ್ಕೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ರೈಲು ಹತ್ತುವ ಧಾವಂತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರೈಲಿನಡಿ ಸಿಲುಕಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಘಟನೆ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪನವರ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಲಕಿತ್ತು. “ನಮ್ಮೂರಲ್ಲೇ ಒಂದು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಈ ಮಗುವಿನ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲವೇ” ಎಂಬ ನೋವು ಅವರನ್ನು ಕಾಡಿತು.

ಸರ್ಕಾರ ಬಂದು ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಲಿ ಎಂದು ಕಾಯದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯನ್ನೇ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಮಕ್ಕಳು ಅವರ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ಕೂತು ಪಾಠ ಕಲಿತರು.

ಶಾಶ್ವತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ದೇಣಿಗೆ

ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪನವರು 13 ಎಕರೆ 1 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವಾಗಿದ್ದ ₹30 ಸಾವಿರ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿ, ಇಡೀ ಜಮೀನನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಧಾರೆಯೆರೆದರು. ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಬಂದು ಆ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರೊಂದಿಗಿನ ನಂಟು

1936ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಹರಿಜನ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪನವರು ₹100 ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಪರಂಪರೆ

ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪನವರು ನೆಟ್ಟ ಆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗಿಡ ಮುಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ನೆರಳಾಯಿತು. ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಅಕ್ಷರ ಕಲಿತಿದ್ದು ಇದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ. “ಆ ಶಾಲೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಇವತ್ತು ಈ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತರು ತಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟದ ಇತಿಹಾಸದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲ ಶಾಸಕ ದಿ.ಜಿ.ಪಾಪಣ್ಣ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸಮುದಾಯ ಭವನ ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನೂ ಓದಿ.

For Daily Updates WhatsApp ‘HI’ to 7406303366

Summary in English

B. Virupakshappa, Sidlaghatta’s first Municipal Council President, turned his own home into a school for four years after a poor student died falling under a train while rushing to catch it for the railway journey to Chikkaballapura, the nearest town with a high school at the time. He went on to buy 13 acres 1 gunta of land at his own expense and donate it along with Rs 30,000 to the government to build Sidlaghatta’s first permanent high school building – Virupakshappa High School (Current day Government Junior College), whose foundation stone was laid by the Maharaja of Mysore in recognition of his selfless service. In 1936, when Mahatma Gandhi visited Sidlaghatta to collect funds for the Harijan Fund, Virupakshappa welcomed him with a donation of Rs 100. The school he built went on to educate generations of students, including Kannada cinema’s first woman film director, Prema Karanth, who credited it in her memoirs for making her later achievements possible.