ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಹಳ್ಳಿಯ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇಗುಲ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ದಾಖಲೆ ಹೇಳುವ ಶಾಸನ

Gudihalli, Sidlaghatta : ಅವಿಭಜಿತ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗುಡಿಹಳ್ಳಿಯ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದು. ಶಿವಲಿಂಗದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬಹುಶಃ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಶಾಸನಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಾಸನತಜ್ಞರು.

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಶಾಸನಗಳು ಎಪಿಗ್ರಾಪಿಯಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರು ಕುಲೋತುಂಗ ಚೋಳನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆರಂಭ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸಿದ ಶಾಸನಗಳಾಗಿವೆ.

View this post on Instagram

A post shared by Sidlaghatta (@sidlaghatta)

66ನೇ ನಂಬರಿನದು ರಾಜಮಾಣಿಕ್ಕವೇಲನ್ ಎಂಬ ವೀರನು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಾನ ಕಾಪಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮನಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪೆಣ್ಬಯಿಲ್ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಆತನ ಮಗ ಇರುಗನ್ ರಾಜಮಾಣಿಕ್ಕವೇಲನ್ ಎಂಬುವವನು ಕ್ರಿ.ಶ.1080ರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸಿದ್ದಾನೆ.

67ನೇ ನಂಬರಿನ ಶಾಸನವು ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಮೇಲಿದೆ. ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ.1346ನೇ ಇಸವಿಯ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ, ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಹಳ್ಳಿಯು ಅಂಬಡಕ್ಕಿ ನಾಡಿನ ಅಂತರ್ಗತ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಆಡಳಿತವು ಮಂಜಯ್ಯ ನಾಯಕನ ಮಗ ಅಂಕಯ್ಯನಾಯಕನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂಬಡಕ್ಕಿ ನಾಡಿನ ಧರ್ಮ ಗುರು ಪಾಪಿಸಿಯರ್ ಈ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ವಿವರಗಳು ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಈ ಶಾಸನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸುಂಕಗಳ ಪೈಕಿ “ಅಜೀವಿಕ”ರ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯೂ ಸೇರಿದೆ ‌.

68ನೇ ನಂಬರಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಹಳ್ಳಿಯ ಈ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ “ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳ ತೆಕ್ಕೀಶ್ವರಂ ಒಡೆಯ ನಾಯನಾರ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಯ್ಯನ ಮಗ ವಾಸವಯ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ (ಹೆಸರು ತೃಟಿತವಾಗಿದೆ) ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ಕೊಟ್ಟ ವಿವರಗಳಿವೆ.

69ನೇ ನಂಬರಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ‌. 1080 ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಹಳ್ಳಿಯು “ವಿಜಯರಾಜೇಂದ್ರಮಂಡಲದ ಕಳವಾರ ನಾಡಿಗೆ” ಸೇರಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

For Daily Updates WhatsApp ‘HI’ to 7406303366